Αλήθεια έχεις παρατηρήσει την εικόνα της Γέννησης του Χριστού; Θα εκπλαγείς από τις λεπτομέρειες που περιέχει…

#Η Εικόνα της Γέννησης του Χριστού. #Αγιογραφία από τον Θανάση Κουτσιπετσίδη.

Η τέχνη της αγιογραφίας στην Ορθοδοξία δεν λειτούργησε ποτέ ως μια αποκλειστικά ιστορική αποτύπωση των γεγονότων της ζωής του Χριστού. Ούτε ως μια ρομαντική ή ωμή αναπαράσταση, όπως θα μπορούσε να συμβεί με την εικόνα της Σταύρωσης, προκειμένου να εγείρει συναισθηματικά τους πιστούς. Με γνώμονα το βαθύτερο νόημα των γεγονότων του Ευαγγελίου, η αγιογραφία ουσιαστικά αποτυπώνει με τον τρόπο της τις αλήθειες της Χριστιανικής πίστης. Επιπλέον, σε κάποιες παραστάσεις εντάσσει στην ίδια εικόνα γεγονότα που συνέβησαν σε διαφορετικό τόπο και χρόνο. Λειτουργώντας έτσι έξω από τα δεσμά χρονικών και τοπικών ορίων, κατεξοχήν επικεντρώνεται στην ουσία των γεγονότων που όλα οδηγούν στη Σταύρωση και στην Ανάσταση του Χριστού.

Η εικόνα της Γέννησης του Χριστού είναι κι αυτή ένα μικρό αποτύπωμα του Ευαγγελίου και έχει ένα βαθύτερο νόημα, σχεδόν σε κάθε τι που απεικονίζει. Ας δούμε τι μας «λέει».

Η Σπηλιά

Γνωρίζουμε ότι ο Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, καθώς η απογραφή του πληθυσμού που είχε διατάξει ο Ρωμαίος αυτοκράτορας στην αυτοκρατορία, είχε αναγκάσει τότε τους ανθρώπους να βρεθούν στον τόπο καταγωγής τους. Τα πανδοχεία της Βηθλεέμ ήταν ελάχιστα και γεμάτα από θαμώνες όταν έφθασε ο Ιωσήφ με τη μητέρα του Χριστού, αλλά ένας πανδοχέας, συμπονώντας την εγκυμονούσα νέα κοπέλα, πρόσφερε το στάβλο του ως κατάλυμα για τη νύχτα, όπου εκεί γεννήθηκε ο Χριστός. Στην εικόνα της Γέννησης, εντούτοις, ο στάβλος είναι όμοιος με σπηλιά μέσα σ’ ένα βράχο και συνήθως σκοτεινός, και δεν είναι διόλου τυχαίο αυτό. Η σκοτεινιά δηλώνει την άγνοια των ανθρώπων στη μακραίωνη αναζήτησή τους για την αλήθεια του κόσμου, πριν τον ερχομό του Χριστού, ενώ ήδη στη Γέννηση προμηνύεται η Σταύρωση που θα οδηγήσει στην Ανάσταση, αφού η σπηλιά παραπέμπει και σε τάφο καθώς πολλοί τάφοι εκείνη την εποχή ήταν σε σπηλιές, είτε φυσικές είτε τεχνητές.

Ο Χριστός ως βρέφος

Ο Χριστός στη Φάτνη δεσπόζει στο κέντρο της εικόνας κι είναι το σημείο αναφοράς όλων των προσώπων που υπάρχουν τριγύρω του. Σύμφωνα με τα έθιμα της εποχής έχει σπαργανωθεί. Με μια προσεχτική ματιά, εντούτοις, δεν είναι ξαπλωμένος στην ταΐστρα των ζώων, αλλά σε ένα πέτριν «λίκνο», αναγωγή και αυτό στη Σταύρωση και στην Ανάσταση.

Τα ζώα

Τα δύο ζώα που ζεσταίνουν τον Χριστό με την ανάσα τους, πέρα από τη συμμετοχή της φύσης στο γεγονός της Γέννησής Του, δηλώνει και τους λιγοστούς Ισραηλίτες που θα τον αποδεχτούν ως Μεσσία, όπως προφητικά είχε πει πριν αιώνες και ο προφήτης Ησαΐας.

Η Μητέρα του Χριστού.

Η Παναγία είναι μετά τον Χριστό το πιο κεντρικό πρόσωπο. Άλλοτε κοιτά αλλού, γεμάτη δέος που το παιδί της είναι ταυτόχρονα και Θεός της, ενώ άλλοτε οι αγιογράφοι τη ζωγραφίζουν να αγκαλιάζει στοργικά το πρόσωπό του. Κάποιες φορές, στην πολύ μεταγενέστερη κρητική τεχνοτροπία, τη ζωγραφίζουν γονατισμένη. Πάντα όμως βρίσκεται μόνο αυτή δίπλα στο Χριστό, αφού είναι η Μητέρα Του και εξαιτίας της δικής της ελεύθερης αποδοχής τη μέρα του Ευαγγελισμού, ο Θεός του σύμπαντος κόσμου κυοφορήθηκε στη μήτρα της,
λαμβάνοντας μέσω αυτής την ανθρώπινη φύση.

Ο Ιωσήφ

Ο Ιωσήφ πάντα βρίσκεται μακριά από τον Χριστό και σε μικρότερη ζωγραφική κλίμακα, πότε στραμμένος αλλού και πότε στραμμένος προς τη φάντη, πάντα ωστόσο κρατά απορημένος το κεφάλι του για όσα έχουν συμβεί και συμβαίνουν, αφού υπερβαίνει κάθε λογική μια παρθένος να γεννά ένα παιδί. Είναι ένας δίκαιος πραγματικά άνθρωπος που δέχτηκε με τη θέλησή του μετά από αποκάλυψη του Θεού για το μυστήριο της ενανθρώπισης του Χριστού, την ευθύνη να προστατέψει τη Μαρία και το παιδί της.

Το Λουτρό του Χριστού.

Οι δύο κοπέλες πλένουν το βρέφος, όπως πάντα γίνεται σε ένα βρέφος μετά τον τοκετό. Όμως είναι και μια αναγωγή στη Βάπτιση του Χριστού από το Βαπτιστή Ιωάννη, τριάντα χρόνια αργότερα, όταν θα χριστεί Μεσσίας του κόσμου από το Άγιο Πνεύμα. Καθώς και στο μυστήριο της βάπτισης των ανθρώπων αφού θυμίζει σαφέστατα μια κολυμπήθρα εκεί που τον πλένουν.

Οι βοσκοί

Οι βοσκοί ήταν οι μόνοι άνθρωποι που είδαν το φως του αστεριού να φωτίζει το στάβλο εκείνη τη νύχτα καθώς και τους αγγέλους. Αυτοί οι ταπεινοί για τις κοινωνικές νόρμες άνθρωποι βρέθηκαν έπειτα στη φάτνη και προσκύνησαν το βρέφος ως Μεσσία.

Οι μάγοι με τα δώρα

Πέρα από το συμβολισμό των δώρων που πρόσφεραν, οι τρεις μορφωμένοι άντρες από τις χώρες της Ανατολής προσκύνησαν τον Χριστό στην Ιερουσαλήμ δύο περίπου χρόνια μετά τη γέννησή Του, μετά από ένα μακρύ ταξίδι αναζήτησης. Στην εικόνα όμως της Γέννησης του Χριστού σχεδόν πάντα απεικονίζονται κι αυτοί, πότε ως ιππείς να κοιτούν το αστέρι που τους οδηγούσε στον Μεσσία, κι άλλοτε να προσφέρουν τα δώρα τους στο νεογέννητο, σα να ήταν παρόντες στη φάτνη. Υπερβαίνοντας η εικόνα ξανά τα χρονικά δεσμά, οι τρεις αυτοί άντρες συμβολίζουν τους ανθρώπους από άλλους λαούς που θα αποδεχτούν τον Χριστό ως Μεσσία, καθώς η αγάπη του Θεού δεν κάνει καμιά διάκριση σε φυλές και έθνη.

Οι Άγγελοι

Όλος ο κόσμος αγνοούσε τι συνέβαινε εκείνη τη νύχτα, και μόνο λίγοι βοσκοί είδαν τους αγγέλους κι άκουσαν τον ύμνο τους, ενώ τα λόγια των αγγέλων, τους οδήγησαν στη φάτνη. Οι βοσκοί εκπροσωπούν το ανθρώπινο γένος, ενώ οι άγγελοι τον ουράνιο κόσμο που συμμετέχουν από κοινού στο γεγονός της γέννησης, γεμάτοι δέος κι αυτοί που ο Θεός του σύμπαντος κόσμου είναι πια και άνθρωπος.

Το άστρο

Το άστρο δηλώνει το φυσικό φως, καθώς ένα δυνατό αστρικό φαινόμενο είχε εμφανιστεί στο ουρανό πριν και μετά τη γέννηση του Χριστού, που διήρκησε λίγα χρόνια, γεγονός που υπάρχει και στις προφητείες ως σημάδι της έλευσης του Μεσσία. Δηλώνει ωστόσο και το φως της Χάρης του Θεού, που φωτίζει τον νεογέννητο Χριστό, ένα παιδί όμοιο με τα άλλα και ταυτόχρονα διαφορετικό όπως «λέει» η εικόνα σε όλα όσα απεικονίζει. Είναι ο Θεός που με την ενανθρώπισή Του γίνεται αδελφός και συνοδοιπόρος του κάθε ανθρώπου, κι ακολουθώντας όλη την πορεία της ανθρώπινης φύσης θα γνωρίσει και το θάνατο για να τον νικήσει από αγάπη για τον άνθρωπο και τον κόσμο με την Ανάστασή Του.

Θανάσης Κουτσιπετσίδης – Αγιογράφος

Αλήθεια έχεις παρατηρήσει την εικόνα της Γέννησης του Χριστού; Θα εκπλαγείς από τις λεπτομέρειες που περιέχει...

Δημοσιεύθηκε από: freshmag

karolkarolkarol

Πρόσφατα Άρθρα

Έχεις airBNB; δες τι πρέπει να κάνεις για να αποφύγεις φορολόγηση μέχρι και το 100%

Πως μπορούν οι δανειολήπτες να σώσουν την Α κατοικία. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου οι αιτήσεις στο πρόγραμμα γέφυρα.

Γράφει η Μαρία Δαλκίτση Οικονομολόγος ΑΠΘ Λογίστρια Ά Τάξης Νόμο του Κράτους αποτελεί πλέον η δυνατότητα επιδότησης δόσης δανείων με...

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Έχουμε την χαρά να συνομιλήσουμε με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη για το Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων, το παρελθόν του,...