H Ψυχική νόσος πίσω από τις κλειστές πόρτες… ακόμα.

Ένα άρθρο από την Αθηνά Κισουδάκη – Ψυχολόγου & Οικογενειακής θεραπεύτριας, Μαία Msc – IBCLC

Με αφορμή το περιστατικό της διπλής δολοφονίας στην Χρυσούπολη Καβάλας, όπου για ασήμαντη αφορμή δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν (μητέρα και γιος) από τα πυρά κυνηγετικής καραμπίνας με δράστη έναν 47χρονο, το Fresh θέλησε να δει το γεγονός πέρα από την τραγικότητα του. Για αυτό ακριβώς τον λόγο ζήτησε την άποψη της ψυχολόγου Αθηνάς Κισουδάκη να γράψει ένα κείμενο που σαν αφορμή θα έχει το γεγονός αυτό, χωρίς όμως να εισέλθει στο προφίλ του δολοφόνου ή των θυμάτων, αλλά να εκφράσει την άποψη της ως προς το θέμα των ψυχικών νόσων γενικότερα και καλό είναι όλοι μας να το έχουμε στο μυαλό μας, γιατί όλοι μας έχουμε τις δύσκολες στιγμές μας ή έχουμε ανθρώπους δίπλα μας που έχουν τις δικές τους δύσκολες στιγμές. Την ευχαριστούμε για την ανταπόκρισή της και παραθέτουμε το άρθρο της.

ΑΘΗΝΑ ΚΙΣΟΥΔΑΚΗ
Η Αθηνά Κισουδάκη

Στις συνηθέστερες κουβέντες που ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι άνθρωποι βρίσκονται θέματα υγείας που απασχολούν είτε τους ίδιους είτε συγγενείς τους. Με ευκολία οι περισσότεροι μιλούν για σωματικά ενοχλήματα, εξετάσεις, επισκέψεις σε γιατρούς. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο εάν νοσήσει κάποιος ψυχικά. Η μέση ελληνική οικογένεια κρατά ως επτασφράγιστο μυστικό την ψυχική πάθηση κρύβοντας την σε τέτοιο βαθμό που συχνά δεν αποκαλύπτεται ούτε στον στενό συγγενικό περίγυρο σαν να πρόκειται για μίασμα. Δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις δεν τους διαψεύδει η πραγματικότητα όπου ο ψυχικά πάσχοντας αντιμετωπίζεται ακόμη ως κάποιος ‘ελαττωματικός’ που άπαξ και νοσήσει δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει άλλο στην δουλειά του, στις σχέσεις του, στην κοινωνία. Πόσο μάλιστα αν χρειαστεί να νοσηλευτεί σε ψυχιατρική κλινική διακυβεύεται η αξιοπρέπεια του και η κοινωνική του υπόσταση, κάτι που δεν συμβαίνει σε μια νοσηλεία για σωματική πάθηση.

Όταν νοσηλεύεται κάποιος πχ για γρίπη ή για κάποιο τραύμα λαμβάνει αγωγή, προοδευτικά ανακάμπτει, δέχεται επισκέψεις από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για εκείνον, παίρνει εξιτήριο, οι συνάδελφοι του στέλνουν ευχές ανάρρωσης, μιλάει για την εμπειρία του και μετά από λίγο καιρό επιστρέφει στην κανονική του ζωή. Στην περίπτωση νοσηλείας για ψυχική νόσο υπάρχει εξ αρχής έντονη ανησυχία να μην διαρρεύσει το συμβάν αλλά και στην συνέχεια λόγω της προκατάληψης που υπάρχει κυρίως σε μικρότερες κοινωνίες η οικογένεια ωθείται να κρατά πίσω από τις κλειστές πόρτες το πρόβλημα φοβούμενοι το ενδεχόμενο να γίνουν αντικείμενο σχολιασμού. Η ανάγκη τους να κρατήσουν την εμπειρία τους κρυφή γίνεται ακόμα πιο μεγάλη στον φόβο μήπως επηρεαστεί το εργασιακό τους μέλλον ή απομονωθούν κοινωνικά. Οι μύθοι που συνοδεύουν τα ψυχικά νοσήματα εντείνουν το κοινωνικό στίγμα. Και όσο δεν υπάρχει σωστή και ευρεία ενημέρωση οι μύθοι έχουν ισχυρό λόγο να υπάρχουν και να διαδίδονται.

Ένας χαρακτηριστικός μύθος σχετικά με την ψυχική ασθένεια είναι ότι δεν αφορά τους πολλούς και ότι μπορεί να συμβεί μόνο σε λίγες περιπτώσεις ανθρώπων οι οποίοι έχουν κληρονομική επιβάρυνση ή έχουν υποστεί σοβαρά ψυχικά τραύματα κατά την ανατροφή τους ως παιδιά. Θα ήταν αφελές να ενοχοποιηθεί μόνο το ένα ή το άλλο καθώς η αναζήτηση αιτιών πλέον στρέφεται σε ένα πλήθος παραγόντων βιολογικών, ιατρικών ψυχολογικών, κοινωνικών. Γνωστοποιώντας και μόνο αυτή την απλή διαπίστωση στο ευρύ κοινό θα βοηθούσε ενάντια στο στίγμα της ψυχικής ασθένειας που είθισται να συνδέεται λανθασμένα με συγκεκριμένες κατηγορίες ανθρώπων. Το σλόγκαν εδώ θα μπορούσε κάλλιστα να είναι: “Μπορεί να συμβεί και στις καλύτερες οικογένειες”. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), πάνω από το ένα τρίτο των ανθρώπων στις περισσότερες χώρες αναφέρουν προβλήματα σε κάποιο σημείο της ζωής τους τα οποία ταιριάζουν στα κριτήρια διάγνωσης ενός ή περισσότερων από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές.

Η ψυχική υγεία χρειάζεται λοιπόν να έχει κυρίαρχο ρόλο στην ατζέντα της δημόσιας υγείας. Η ενημέρωση χρειάζεται να μπει στα σχολεία και να ξεκινήσει από νωρίς με απώτερο σκοπό την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ως επακόλουθο την μείωση της επίπτωσης των ψυχικών διαταραχών. Μέσα στη σχολική κοινότητα το παιδί χτίζει την αυτοεικόνα του μέσα από την αλληλεπίδραση του με τους συμμαθητές και τους δασκάλους αλλά και μέσα από την ικανότητα του στα μαθήματα, στα αθλήματα και στο ελεύθερο παιχνίδι στο διάλειμμα. Τότε το παιδί καθορίζει τα κριτήρια σύγκρισης με βάση τα οποία θα αξιολογήσει τον εαυτό του και τότε χρειάζεται παρέμβαση και υποστήριξη από γονείς, δασκάλους και ειδικούς υγείας ειδικά εάν η πεποίθηση που διαμορφώνει για τον εαυτό του είναι αρνητική. Ένα υποστηρικτικό δίκτυο μπορεί να αποτρέψει σημαντικά την ύπαρξη βλαπτικών συμπεριφορών από όπου και αν προέρχονται προστατεύοντας έτσι την ψυχική υγεία των παιδιών και διατηρώντας τον χώρο του σχολείου φιλικό και οικείο.

στάχυα

Η ενημέρωση στα σχολεία δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε μια απλή αναφορά συμπτωμάτων και διαγνώσεων αλλά να αγγίζει μια ευρεία γκάμα συμπεριφορών από την καθημερινότητα των παιδιών, των δασκάλων και των γονιών με παραδείγματα που θα τους τραβήξουν το ενδιαφέρον. Είναι σημαντικό ο γονιός να αναγνωρίζει τα συμπτώματα στρες που βιώνει το παιδί του και τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται αυτά. Το παιδί επίσης είναι σημαντικό να μάθει να αναγνωρίζει τα αρνητικά του συναισθήματα, να τα αποδέχεται χωρίς να καταρρακώνεται αλλά και να ζητά βοήθεια όταν το χρειάζεται. Το σχολείο από την μεριά του παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη της ψυχικής υγείας. Οφείλει να ενθαρρύνει την ανοιχτή επικοινωνία με γονείς και παιδιά προάγοντας έτσι όχι μόνο την μάθηση αλλά και την αποδοχή, την ενσυναίσθηση και την αλληλουποστήριξη.

Και ο κόσμος πρέπει να εκπαιδευτεί και να μην φοβάται όταν μαθαίνει ότι στον περίγυρο του έχει ένα ψυχικά πάσχοντα. Ενημέρωση και πάλι είναι το κλειδί για να ξεπεραστούν στερεότυπα και προκαταλήψεις. Τα ΜΜΕ αντί να σπείρουν τρόμο και παραπληροφόρηση χρησιμοποιώντας φράσεις όπως ‘ο μανιακός δολοφόνος’ μπορούν να παρέχουν σωστή και έγκυρη ενημέρωση που θα αποκαταστήσει την αλήθεια και θα μειώσει τον φόβο της κοινωνίας. Παρόμοια όταν χρησιμοποιείται επιπόλαια σε ειδήσεις η φράση ‘ο δράστης φέρεται να είχε ψυχολογικά προβλήματα’ διαστρεβλώνεται τελείως η πραγματικότητα καθώς αφήνεται να εννοηθεί ότι υπό το καθεστώς μιας κατάθλιψης ή μιας αγχώδους διαταραχής, δηλαδή ψυχικών διαταραχών που απαντώνται συχνά στο ευρύ κοινό, ωθείται κάποιος ευκολότερα στο να διαπράξει έγκλημα.

Αν θέλουν πραγματικά να βοηθήσουν και να αναδείξουν το πρόβλημα θα πρέπει να συνεργαστούν με κρατικούς ή άλλους φορείς ώστε να ανοίξουν οι πόρτες στα σπίτια εκείνα που οι άνθρωποι νοσούν και υποφέρουν μόνοι χωρίς διάγνωση, χωρίς αγωγή όπου χρειάζεται και να ζητήσουν ή να λάβουν βοήθεια. Παλεύουν πίσω από κλειστές πόρτες κάποιοι γονείς να βοηθήσουν το παιδί τους που εκείνο παλεύει με τους δικούς του δαίμονες και οι γονείς ανήμποροι να το βοηθήσουν, τρομοκρατημένοι, περιμένουν ότι θα αλλάξει με το χρόνο, δεχόμενοι κάποιες φορές οι ίδιοι βία από το παιδί τους που ουσιαστικά η βία αυτή είναι η έκφραση απόγνωσης που δεν βρίσκει ανακούφιση. Εκεί λοιπόν δεν θα περιμένουμε να έρθουν αυτοί σε εμάς γιατί χάνεται πολύτιμος χρόνος αλλά θα πρέπει όλοι εμείς που εργαζόμαστε στον χώρο της ψυχική υγείας να βγούμε έξω και να ενημερώσουμε σε σχολεία, σε εργασιακούς χώρους, σε χωριά, οπουδήποτε υπάρχουν άνθρωποι. Χρειάζεται να ξεπεράσουμε τα ταμπού τα οποία το μόνο που κάνουν είναι να εμποδίζουν σοβαρά την διάδοση της αληθινής, έγκυρης γνώσης.

Η ψυχική διαταραχή είναι μια πραγματική ασθένεια όπως είναι και ο καρκίνος και ο διαβήτης και οι καρδιοπάθειες που χρειάζεται πρόληψη, έγκυρη διάγνωση, σε κάποιες περιπτώσεις αγωγή, αλλαγή τρόπου ζωής, παρακολούθηση. Και όπως σε κάθε σωματική νόσο υπάρχει εξατομικευμένη αντιμετώπιση ανάλογα με την βαρύτητα της κατάστασης, του ξεχωριστού οργανισμού, της χρονιότητας του περιστατικού, των συνθηκών διαβίωσης έτσι και με την ψυχική πάθηση υπάρχει μοναδική παρέμβαση και θεραπεία για τον καθένα. Η ψυχική πάθηση είναι ένας ευρύς όρος ο οποίος περιλαμβάνει πολλές και διαφορετικές ψυχικές παθήσεις και κάθε γενίκευση είναι επικίνδυνη και θα πρέπει να αποφεύγεται.

ΔΙΠΛΗ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗ ΚΑΒΑΛΑΣ

Η Ψυχολογία και η Ψυχιατρική είναι επιστήμες σχεδιασμένες και προορισμένες για τον άνθρωπο έχοντας ως κύριο τους μέλημα την πρόληψη της ψυχικής υγείας αλλά και την διάγνωση και τη θεραπεία όταν η ψυχική υγεία κλονίζεται. Η σημαντική διάκριση μεταξύ των δύο κλάδων που πολλοί συγχέουν είναι ότι μόνο οι ψυχίατροι μπορούν να συνταγογραφούν φάρμακα όταν χρειάζεται. Μη διστάσετε να απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας όταν προβληματίζεστε για σκέψεις, συναισθήματα συμπεριφορές. Όπως θα κάνατε εάν εμφανίζατε ένα σωματικό ενόχλημα ή μια ίωση και θα αναζητούσατε γιατρό για θεραπεία το ίδιο ακριβώς πράξτε και με την ψυχή σας.

Αθηνά Κισουδάκη

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της Αθηνάς (κάνοντας click στην λέξη Αρχική)

Δημοσιεύθηκε από: freshmag

karolkarolkarol

Πρόσφατα Άρθρα

Έχεις airBNB; δες τι πρέπει να κάνεις για να αποφύγεις φορολόγηση μέχρι και το 100%

Πως μπορούν οι δανειολήπτες να σώσουν την Α κατοικία. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου οι αιτήσεις στο πρόγραμμα γέφυρα.

Γράφει η Μαρία Δαλκίτση Οικονομολόγος ΑΠΘ Λογίστρια Ά Τάξης Νόμο του Κράτους αποτελεί πλέον η δυνατότητα επιδότησης δόσης δανείων με...

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Έχουμε την χαρά να συνομιλήσουμε με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη για το Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων, το παρελθόν του,...