Συνομιλώντας με τον Γιάννη Νίκου για ζωγραφικά μονοπάτια στον κόσμο του “Μαγικού Ρεαλισμού” και όχι μόνο

Είμαστε πολύ χαρούμενοι σήμερα να έχουμε στο fresh έναν από τους μεγαλύτερους Έλληνες εικαστικούς της εποχής μας, τον ζωγράφο Γιάννη Νίκου για μια συνέντευξη περί τέχνης διαφορετική. O Γιάννης Νίκου, είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους και κύριος εκπρόσωπος του «Μαγικού Ρεαλισμού». Στην ιδιαίτερα συμβολιστική ζωγραφική του έχει προσθέσει και υπερρεαλιστικά στοιχεία, από την πρώτη περίοδο δουλειάς του (1970-1990), δημιουργώντας έτσι μια πολύ προσωπική και αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Ο Γιάννης Νίκου σπούδασε ζωγραφική στην Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών, από το 1965 ως το 1970, με δασκάλους τους Γ. Μαυροειδή, Ν. Νικολάου  και Γ. Μόραλη στη ζωγραφική και την Έλλη Βοϊλα στο ψηφιδωτό. Εκείνη την περίοδο σπούδασε παράλληλα υποκριτική και σκηνογραφία στη Σχολή Θεάτρου και Κινηματογράφου Αθηνών, καθώς και κλασική κιθάρα. Ασχολήθηκε με την τοιχογραφία κι έκανε σκηνογραφίες και κοστούμια για θεατρικές παραστάσεις. Έχει στο ενεργητικό του δεκάδες ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο και έχει βραβευθεί για το έργο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Σας ευχαριστούμε πολύ που μας δεχτήκατε στον χώρο σας.

Χαρά μου που βρίσκεστε εδώ στο εργαστήριό μου, κάπου στο πουθενά (γέλιο)… το πρώτο σπίτι βρίσκεται στα 3 χιλιόμετρα!

Θα θέλαμε να μας πεις αν η Τέχνη και η ζωγραφική σου δημιουργία αφορά όλο το γίγνεσθαι; Διαχειρίζεσαι και ζωγραφίζεις τα πάντα …Ξέρουμε ότι ζωγραφίζεις και καταθέτεις τα έργα σου σε Κύκλους δημιουργίας, γιατί το κάνεις αυτό;

Θα πω το εξής. Δεν θα μιλήσω ακριβώς για την Τέχνη, θα μιλήσω για την φαντασία. Και η φαντασία δεν έχει όρια. Άρα και η τοποθέτηση των έργων μου σε δημιουργικούς, «Κύκλους» είναι μια πολύ γενική αρχειοθέτηση θα λέγαμε, σύμφωνα με το θέμα και τον συμβολισμό του … Πολλά από τα έργα μου μπορεί να ανήκουν σε έναν «Κύκλο» και άλλα να μπορούσαν να ενταχθούν σε δύο ή ακόμα και τρεις.

Ο κόσμος της φαντασίας μου δίνει τέτοιες δυνατότητες, που στην ουσία καταργεί όποιο όριο, με βάζει σε ένα κόσμο όπου ζωγραφίζω τα πάντα. Βασική προϋπόθεση είναι η τεχνική, η οποία εκ τον πραγμάτων χρειάζεται πολλά χρόνια για να την αποκτήσεις. Δηλαδή το σε εισαγωγικά “κάνω ότι θέλω”και ότι μπορώ να ζωγραφίσω ότι θέλω,απαιτεί παιδεία και ταυτόχρονα μεγάλη προσπάθεια ετών.

Πολλά χρόνια ήταν απαραίτητα για να μπορώ να πω ότι εκφράζομαι και λέω τις ιδέες μου με έναν τρόπο τέτοιο ,που να φέρνει κοντά ακόμα και αυτούς που είναι στα αρχικά στάδια κατανόησης της τέχνης.

Τι σε μάγεψε όταν  για πρώτη φορά κράτησες στο χέρια σου το πινέλο;

Ήμουν μόλις 12 χρονών. Αυτό που μπορούσα να δω και να κάνω ήταν ότι έβλεπα γύρω μου. Τοπία, δρόμους, ζώα, ότι έβλεπα το ζωγράφιζα. Και μάλιστα είχα και την δυνατότητα πολλά από τα πρώτα μου έργα να πουλιούνται. Από πολύ μικρός ήμουν στον στίβο και τον αγώνα της ζωγραφικής και είναι ένας αγώνας που δεν εγκατέλειψα ποτέ, πάντα ήμουν συνεπής, πάντα ζωγράφιζα.

Δεν θυμάμαι να έκανα κάτι άλλο και ούτε προσπάθησα να κάνω κάτι άλλο. Κάποιες όμορφες στιγμές ήταν πως σαν φοιτητής στην Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, παράλληλα πέρασα και από Δραματική Σχολή,ολοκλήρωσα  και είχα παίξει ρόλους σε θεατρικά έργα… ευχάριστες περίοδοι στην ζωή μου ,που τις θυμάμαι έντονα. Επίσης έχω διδαχθεί και παίξει κλασσική κιθάρα-λατρεύω την μουσική- αλλά η ζωγραφική ήταν πάντα ο κυρίαρχος προορισμός στην ζωή μου.

Ο κόσμος της φαντασίας μου δίνει τέτοιες δυνατότητες, που στην ουσία καταργεί όποιο όριο, με βάζει σε ένα κόσμο όπου ζωγραφίζω τα πάντα.

Υπέροχες εικόνες, αλλά ας επιστρέψουμε στον τρόπο που δημιουργείς και να κάνουμε κατανοητούς τους «Κύκλους» του έργου σου. Προήλθε από ανάγκη;

Ουσιαστικά ναι. Όσο προχωρούσε το έργο σε πολλούς πίνακες  και διαφορετικά θέματα, δημιουργήθηκε κι αυτή η ανάγκη… Βοήθησε πολύ στο σύστημα  κατάταξης και κατανομής των δημιουργιών μου, η σύζυγός μου, Διπλωμάτης καριέρας αλλά και ζωγράφος η ίδια,όταν  είδε ότι το κοινό ζητούσε να «ξεναγηθεί» στο έργο μου,καθώς απέναντι από έναν πίνακά μου μπορούσε να δει κάτι εντελώς  διαφορετικό θεματικά…

Για αυτόν τον σημαντικό λόγο έπρεπε λοιπόν να βρεθεί ένας ευρύτερος «οδηγός» εκτός από τον τίτλο του έργου,σύμφωνα και την γνώση της Ιστορίας της Τέχνης… Η κατανομή αυτή έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια πιά ,από τα χρόνια που ζούσα και δούλευα στην Ιταλία ,την δεκαετία του 80 . Οι Ιστορικοί Τέχνης, και οι δημοσιογράφοι που στην πορεία ασχολήθηκαν με το έργο μου διευκολύνθηκαν έτσι στην ανάγνωσή του,καθώς αυτοί οι θεματικοί»Κύκλοι» δεν αποτελούν περιόδους της δουλειάς μου,αλλά ζωγραφίζονται παράλληλα χρονολογικά,έργα από διαφορετικούς «Κύκλους»…

Για παράδειγμα,μπορεί  κανείς,όπως εσύ τώρα,να δει στο ένα καβαλέτο έργο που ανήκει στον «Μυθολογικό Κύκλο», στο διπλανό ένα έργο που ανήκει στον «Ρομαντικό Κύκλο» και πιο εκεί ένα άλλο που ανήκει στον «Αλληγορικό» η στην «Abstraction”…Ως τώρα υπάρχουν δέκα «Κύκλοι» και βλέπουμε…

Πρέπει η ιστορία μας να είναι ζωντανή, πρέπει να μας συνοδεύει, δεν μπορούμε να αδιαφορούμε για τους προγόνους μας, για τους πατεράδες μας. Γίνανε και πρέπει να τα τιμούμε. Για αυτούς τους λόγους ένα μεγάλο μέρος της ζωγραφικής μου το έχω αφιερώσει στην Ελληνική Ιστορία.

Ουσιαστικά Γιάννη, περνώντας οι δημιουργίες σου από τον ένα «Κύκλο» στον άλλο, σε μια αέναη αναζήτηση, υπάρχει κάποιος που αγαπάς πιο πολύ;

Θα πως ότι υπάρχουν αγαπημένα έργα, τα οποία ανήκουν σε διάφορους «Κύκλους». Είναι πιο σωστό και ποιο δίκαιο, γιατί έχουν γίνει πολύ δυνατά έργα σε κάθε θεματικό μου «Κύκλο». Και που εκ των υστέρων και αφού περάσει αρκετός καιρός, κάθομαι και τα χαζεύω σαν να είμαι και εγώ πια  θεατής. Έχω ξεχάσει πως γίνανε, πως τα δημιούργησα και περνάω στην διάσταση του «α, τι όμορφο που είναι» ή «εδώ γιατί το είχα κάνει έτσι;»

Σχεδιάζεις κιόλας; Ασχολείσαι και με αυτό τον τρόπο έκφρασης;

Το σχέδιο είναι απαραίτητο στοιχείο για εμένα. Ζωγραφική χωρίς γνώσεις σχεδίου και δομής σχεδιαστικής δεν υπάρχει. Από την Αναγέννηση έως και σήμερα, ότι έχει φτάσει σε εμάς, είναι ένα μεγάλο σχολείο. Το έχουμε για να μαθαίνουμε την κατανομή του χώρου, τα σχήματα, τα χρώματα. Όλα αυτά έχουν σαν βάση καθαρά τα μαθηματικά. Όλα αυτά είναι το σχέδιο.

Μέσα από όλους τους «Κύκλους» βλέπουμε ότι έχεις και τον «Ιστορικό Κύκλο», είσαι από τους λίγους δυστυχώς εικαστικούς στην σύγχρονη εποχή που ζούμε όπου έχεις ασχοληθεί με την Ελληνική επανάσταση, με την ιστορία της Ελλάδας, με τους ήρωες…

Δεν ξέρω τι έχουν κάνει συνάδελφοι, αλλά εγώ προσωπικά όταν μέσα από τις αναγνώσεις μου,δω κάτι από την Ιστορία μας που δεν έχει αποτυπωθεί εικαστικά, το βλέπω σαν προσωπική ανάγκη. Θέλω να αποδώσω την εικόνα στον καμβά, αποτυπώνοντας την στιγμή που το διάβαζα. Πρέπει η ιστορία μας να είναι ζωντανή, πρέπει να μας συνοδεύει, δεν μπορούμε να αδιαφορούμε για τους προγόνους μας, για τους πατεράδες μας. Γίνανε και πρέπει να τα τιμούμε. Για αυτούς τους λόγους ένα μεγάλο μέρος της ζωγραφικής μου το έχω αφιερώσει στην Ελληνική Ιστορία. Αρχαιότητα, Βυζάντιο, η Επανάσταση, χιλιάδες χρόνια.

Να σου πω, ένα όνειρό μου ήταν να ζωγραφίσω όλους τους ήρωες του 1821 μαζί, σε ένα έργο, κάτι που δεν υπάρχει και να το κάνω δώρο στην Βουλή των Ελλήνων. Όταν απευθύνθηκα αρμοδίως,δεν θα σου πω πότε, η αίσθηση ήταν ότι μιλούσα ξένη κι άγνωστη γλώσσα κι έτσι το έργο έμεινε στις καλένδες,γιατί μιλάμε για ένα έργο 4-5 μέτρα…

Την Τέχνη δεν την προσπερνάς, δεν σε αφήνει αδιάφορο. Ο καθένας μας έχει σημεία ευαισθησίας και ένα έργο μπορεί να τον αγγίζει στην ψυχή και στην ζωή του. Και είμαι ευτυχής που αυτό το έχω πετύχει σε πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους.

Θα γίνει κάποια στιγμή, στο εύχομαι.

Το ελπίζω κι εγώ,γιατί έργα με αυτην την συμβολική και θεματολογία σαν το συγκεκριμένο,μένουν στον χρόνο ως κληροδότημα,κατάθεση…

Για πες μου έναν λόγο για έναν άνθρωπο που δεν έχει έρθει ποτέ σε επαφή με την τέχνη, που δεν την έχει γνωρίσει να το κάνει, γιατί να βάλει έργα στο χώρο του, στο σπίτι του, τι θα του προσφέρει;

Η Τέχνη από την φύση της  σαν πομπός ομορφαίνει την ζωή μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε συνειδητά κατ’αρχάς… Ένας σωστός καλλιτέχνης όταν εργάζεται, θα χρησιμοποιήσει σε μεγάλο βαθμό την ψυχολογία για να κερδίσει τον θεατή, ακόμα και τον πιο αδαή. Δηλαδή χρησιμοποιεί  την Ψυχολογία ως μέσον.

Στην ζωγραφική το όχημα είναι τα σχήματα, τα χρώματα, η ατμόσφαιρα, το βάθος… Και έτσι βλέπεις και τον πιο αδαή να μπορεί να δει ένα έργο και να πει «α, τι ωραίος που είναι!» Έχω έτσι καταφέρει να αγγίξω το βάθος της ψυχής του, κατάφερα να περάσω τα απλοϊκά στρώματα και να εισχωρήσω πιο βαθιά,στο ασυνείδητο, βλέποντας αυτό που τον συγκινεί. Η γνώση και η εμπειρία με κάνει να κερδίσω και τον άνθρωπο που δεν έχει σχέση με την Τέχνη και να του δώσω να καταλάβει πως αν βάλει ένα όμορφο για εκείνον πάνω από όλα έργο στο σπίτι του, το σπίτι του ομορφαίνει.

Ας σκεφτούμε ένα άδειο σπίτι, το οποίο το γεμίζουμε με τα πιο όμορφα έπιπλα, αλλά δεν έχει κουρτίνες, δεν έχει χαλιά, δεν έχει πίνακες, δηλαδή δεν έχει διακόσμηση. Ας φανταστούμε το ίδιο σπίτι βγάζοντας τα έπιπλα, αλλά προσθέτουμε, κουρτίνες, χαλιά και έργα Τέχνης. Το αποτέλεσμα είναι τόσο ζεστό που σου κάνει κέφι έστω να κοιμηθείς και στο πάτωμα. Αυτή είναι η διαφορά. Την Τέχνη δεν την προσπερνάς, δεν σε αφήνει αδιάφορο. Ο καθένας μας έχει σημεία ευαισθησίας και ένα έργο μπορεί να τον αγγίζει στην ψυχή και στην ζωή του. Και είμαι ευτυχής που αυτό το έχω πετύχει σε πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους.

Η Τέχνη του «μαγικού ρεαλισμού»…σε θεωρούν έναν από τους μεγαλύτερους εκπροσώπους, αλλά τι είναι ο «μαγικός ρεαλισμός»;

Είναι η δυνατότητα, με καθαρές φόρμες, σχήματα και θέματα, να δώσεις στον άλλο ένα ταξίδι πέρα από την καθημερινότητα, να τον μαγέψεις με ρεαλιστικές εικόνες και πολύ Φαντασία… Ρεαλισμός και μαγεία.

Είναι ένα ταξίδι, γιατί βλέπει ο θεατής κάτι το οποίο δεν φανταζόταν ότι υπήρχε, βλέπει ένα έργο που εκπέμπει, μαγεύει και τον κάνει να το ακολουθεί, να το θέλει, να είναι οπαδός. Έχω πολλούς οπαδούς, πολλούς φίλους, μεγάλο fun club (γέλια) γύρω από τον « μαγικό ρεαλισμό». Έχω περάσει και από τον σουρεαλισμό στην πρώτη περίοδο της δουλειάς μου κι έφερα στοιχεία του από τον κόσμο της ζωγραφικής  του Φανταστικού, όπου ένα μεγάλο κεφάλαιο της είναι και ο μαγικός ρεαλισμός.

Εσένα προσωπικά υπάρχουν κάποια στοιχεία που σε εμπνέουν παραπάνω; Υπάρχει κάτι που το ζωγραφίζεις αλλά θέλεις να το κάνεις πάλι, ξανά και ξανά;

Η γυναίκα μου, που είναι το μοντέλο μου και η μούσα μου. Θα πω όμως και το εξής, ότι έχω στο μυαλό μου ένα τεράστιο αρχείο από πράγματα και εικόνες… Σε σημείο που φτάνω να λέω πως με τόσα θέματα και τόσα πράγματα που θέλω να ζωγραφίσω, δυσκολεύομαι ακόμα και τώρα μετά από τόσα έργα ,να κάνω επιλογή και να ακυρώσω ή να αφήσω για το μέλλον πράγματα που με εμπνέουν, με συγκλονίζουν και θέλω να τα αποδώσω στον καμβά. Πάντα θα ζωγραφίζω μέσα από το πρίσμα του ερευνώ και ανακαλύπτω.

Τελικά η ζωγραφική αποτελεί και ένα ταξίδι, έτσι δεν είναι;

Ένα τεράστιο ταξίδι, ειδικά όταν έχει θέματα που  δίνουν στον θεατή την ευχέρεια να μπει κατά κάποιο τρόπο στο μυαλό του καλλιτέχνη και να συμπορευτεί μαζί του, να τον καταλάβει ακόμα και αν χρειαστεί βοήθεια στην ερμηνεία του έργου του. Μπορείς με την ζωγραφική να ταξιδέψεις σε Κόσμους και σε σφαίρες που δεν μπορούσες να διανοηθείς ότι υπάρχουν…

Πες μας λίγα λόγια για τον ερχόμενο χειμώνα. Τι ετοιμάζεις;

Πολύ ζωγραφική έχει το πρόγραμμα (γέλια). Δεν γλιτώνω από αυτό και δεν θέλω κιόλας, είμαι χαρούμενος για αυτό. Επαφές και προοπτικές για εκθέσεις που θα τις μάθετε σύντομα, για Ελλάδα και εξωτερικό .Αλλά έχει και πολύ ζωγραφική γιατί θέλω να μοιραστώ καινούργια πράγματα !

Μάθαμε ότι είχες στην Γερμανία μια πολύ σημαντική παρουσία.

Ναι είναι αλήθεια, ήρθε τόσος κόσμος στο Μόναχο,στα εγκαίνια του «Κέντρου Ζωγραφικής» που έχει το όνομά μου, ήρθε να με δει από κοντά και τέτοια επιτυχία δεν την φανταζόμουν, πόσο μάλλον μια βραδιά με πάρα πολύ βροχή και πολύ κρύο. Και όμως ο χώρος ήταν ασφυκτικά γεμάτος και κράτησε αυτό για ώρες. Και όλο αυτό ξεκίνησε και υπάρχει από φίλους που αγαπάνε την ζωγραφική μου.

Έτσι δημιουργήθηκε το «Κέντρο Ζωγραφικής Γιάννη Νίκου» στο Μόναχο, στο κέντρο της πόλης,με εκπρόσωπο εκεί τον φίλο και συλλέκτη μου κ. Μάριο Κουλαουζίδη. Με μόνιμη και εναλλασσόμενη έκθεση έργων μου…Ασχολήθηκαν Ιστορικοί Τέχνης ,τα σχετικά περιοδικά με αφιερώματα στην ζωγραφική μου και έχει συνέχεια… Όλο αυτό το γεγονός  διευρύνει τους ορίζοντες μου σε μία χώρα όπως η Γερμανία ,αλλά και στο πεδίο της δημιουργίας μου.

Σε  ευχαριστούμε πάρα πολύ και περιμένουμε να δούμε νέα δουλειά σου !

Και εγώ σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την φιλοξενία στο Fresh και του εύχομαι το πιο επιτυχημένο ταξίδι !

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα και δείτε αναλυτικά την μοναδική πινελιά του Γιάννη κάνοντας click εδώ

fb. iannisnikou
instagram. click here

Δημοσιεύθηκε από: freshmag

Πρόσφατα Άρθρα

Ο Παναγιώτης Μάργαρης στην Καβάλα «Πρελούδιο στον έρωτα» την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου στις 21.00

Ο Παναγιώτης Μάργαρης στην Καβάλα «Πρελούδιο στον έρωτα» την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου στις 21.00

Ο Παναγιώτης Μάργαρης παρουσιάζει την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου  στο θέατρο Αντιγόνη Βαλάκου, τη νέα του μουσική παράσταση με τίτλο «Πρελούδιο...