Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Άρθρο της Αθηνάς Κισουδάκη Ψυχολόγου – οικογενειακής θεραπεύτριας – Μαίας Msc-IBCLC

ΑΘΗΝΑ ΚΙΣΟΥΔΑΚΗ

Ήταν αρχές Μαρτίου όταν άρχισαν να κλείνουν τα πρώτα σχολεία στην Ελλάδα  προκειμένου να ελεγχθεί η διασπορά του κορονοϊού και προοδευτικά ακολούθησε κλείσιμο όλων των σχολείων και φροντιστηρίων.

Στη συνέχεια σταμάτησαν αθλητικές δραστηριότητες, καφετέριες, εστιατόρια, αγορά, διάφορες επιχειρήσεις για να φτάσουμε σήμερα σε απαγόρευση κυκλοφορίας με αυστηρά περιοριστικά μέτρα. Μέσα σε λίγες ημέρες η καθημερινότητα όλων άλλαξε ραγδαία.

Αν μας το έστελναν αυτό πριν ένα χρόνο σε μήνυμα ως πιθανό σενάριο να συμβεί θα το πετούσαμε στο junk mail. Το πολύ πολύ να κάναμε μια γρήγορη σκέψη περί αυτού, με την φαντασία να το κατατάσσει κάπου στο 2200 ή να ερχόταν στο νου μια ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Είμαστε όμως στο 2020 και το σενάριο είναι 100% αληθινό και είμαστε όλοι εμείς αυτοί που το ζούμε. Λέξεις όπως καραντίνα, κορονοϊός μήνυμα 13033, τηλεκπαίδευση, skype, zoom, επιδημιολόγοι, λοιμωξιολόγοι έχουν μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας. 

Ο περιορισμός των μετακινήσεων σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που υπάρχει για το μέλλον εύλογα δημιουργεί ανησυχία και φόβο. Ανησυχούν οι μαθητές που θα δώσουν πανελλήνιες, ανησυχούν οι γονείς για την εκπαίδευση των παιδιών τους, φοβούνται για τις δουλειές τους, φοβούνται για την υγεία των ηλικιωμένων γονιών τους.

Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Ανησυχούν επίσης οι νέοι  για το μέλλον τους, για τις σχέσεις τους, για τη χαμένη τους ψυχαγωγία. Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που αμφισβητούν και άλλοι που αδιαφορούν. Κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός και γι αυτό ξεχωριστός είναι ο τρόπος που αντιδρά απέναντι σε μια δύσκολη συνθήκη.

Πολλοί παράγοντες είναι αυτοί που διαμορφώνουν τον τρόπο που θα συμπεριφερθεί κάποιος εν όψει μιας κρίσης. Ο στόχος ωστόσο αυτού του άρθρου είναι να καλύψει όσο γίνεται κάποιες κοινές συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα που απαντώνται αυτή την περίοδο και να δοθούν μερικές βοηθητικές προτάσεις ευελπιστώντας ότι θα φανούν χρήσιμες.

Μαθητές εν όψει Πανελλαδικών 

Τέτοιες μέρες αν δεν υπήρχε το κεφάλαιο κορονοϊός οι μαθητές που προετοιμάζονται για τις πανελλήνιες θα άκουγαν από πολλές μεριές ότι το φάγανε το βόδι και έμεινε η ουρά. Τώρα σαν να φαίνεται αυτή η ουρά να μην έχει τελειωμό.

Θα γίνουν τον Ιούλιο οι εξετάσεις; Ή μήπως θα διεξαχθούν Σεπτέβριο; Ποια θα είναι η ύλη; Θα μειωθεί η ύλη;

Αυτά και άλλα ερωτήματα απασχολούν χιλιάδες μαθητές καθημερινά με συνέπεια να αυξάνει η αγωνία τους αλλά και η σύγχησή τους με τις διαρκώς μεταβαλλόμενες πληροφορίες. Σε αυτό το σημείο διαπιστώνεται περίτρανα ότι κάπου εκεί έξω τρέχουν διάφορες καταστάσεις που είναι έξω από τον έλεγχό μας και σίγουρα μία από αυτές είναι και η πορεία που θα κάνει ο ιός. Ανάλογα με την τροπή λοιπόν που θα πάρουν τα πράγματα  υπολογίζονται και ανακοινώνονται κάποιες πιθανές ημερομηνίες διεξαγωγής των εξετάσεων. Σε όλη αυτήν την πορεία δεν μπορεί εύλογα να παρέμβει κανείς από εμάς όσο και αν ανησυχεί. Προτρέπουμε λοιπόν τους μαθητές να μετατοπίσουν το κέντρο της προσοχής τους από αυτά που δεν ελέγχονται σε αυτά που μπορούν να ελέγξουν. Δεν μπορείτε λοιπόν ούτε να ελέγξετε ούτε να προβλέψετε την ακριβή ημερομηνία εξετάσεων. Μπορείτε όμως να ελέγξετε στο σήμερα το πρόγραμμα διαβάσματος, την εισροή ειδήσεων, την ψυχαγωγία σας, την επικοινωνία με φίλους.

Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Το κλειδί για να αναπτύξετε ένα ικανοποιητικό επίπεδο προσωπικού ελέγχου είναι η γνώση για τις δυνατότητες που διαθέτετε αλλά και τα όρια. Τι από αυτά που κάνετε σήμερα μπορεί να διασφαλίσει μια καλύτερη ψυχική σωματική υγεία τις προσεχείς ημέρες;

Μέχρι εκεί. Βήμα-βήμα. Aκριβώς όπως «σπάτε» την ύλη σε μικρές ενότητες και δίνετε έμφαση σε κάποια SΟS έτσι και εδώ. Οργανώστε την ημέρα σας διατηρώντας μια ρουτίνα που να περιέχει λίγο διάβασμα, λίγο κίνηση, λίγο ψυχαγωγία και επικεντρωθείτε σε αυτό που κάνετε κάθε φορά με αφοσίωση. Δώστε έμφαση σε ότι είναι σημαντικό για εσάς, σε ότι ανακουφίζει την ψυχή σας.

Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Σημειώστε το κάπου αν θέλετε κιόλας για να το υπενθυμίζετε στον εαυτό σας. Αυτό θα κατευνάσει και το άγχος σας. Η γνώση αυτή και η οργάνωση μέσα στην ημέρα, σας επιτρέπει να επενδύσετε χρόνο και ενέργεια σε ότι περνάει από το χέρι σας να κάνετε και να αποφύγετε έτσι να «ξοδεύεστε» σε δράσεις που δεν μπορείτε να ελέγξετε. 

Και ένα μήνυμα ακόμα προς τους νέους που το μέλλον γι αυτούς είναι μεγάλο. Δείτε κάθε δύσκολη συνθήκη που σας προκαλεί στρες ότι δεν θα είναι για πάντα έτσι, ακόμα και αν πρόκειται για μια σοβαρή κρίση όπως αυτή που διανύουμε.

Αργά ή γρήγορα η πανδημία θα τελειώσει και τα περιοριστικά μέτρα θα σταματήσουν και πολλά από αυτά που αγχώνεστε σήμερα δεν θα υπάρχουν. Κάποια μέρα στο μέλλον  θα σκέφτεστε πιθανότατα ό,τι κάνατε στη διάρκεια της επιδημίας, τρόπους που βρήκατε για να διαχειριστείτε την απόσταση με φίλους, συγγενείς ή τι διαφορετικό ξεκινήσατε να κάνετε ή πως αλλάξατε τον τρόπο που διαβάζατε.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν πολύτιμα εργαλεία που θα σας χρειαστούν στη ζωή σας για να διαχειρίζεστε νέες απαιτητικές καταστάσεις, τότε που δεν θα είστε άλλο μαθητές πανελληνίων αλλά μαθητές ζωής. Γιατί η μάθηση, κάθε είδους μάθηση δεν σταματά ποτέ και πάντα είναι χρήσιμη.

Γονείς μικρών και μεγάλων παιδιών

Όσον αφορά τους γονείς, κυρίως εκείνους που έχουν σταματήσει να δουλεύουν, η αλλαγή στην καθημερινότητα είναι μεγάλη καθώς βρέθηκαν μαζί με τα παιδιά τους πολλές ώρες στο σπίτι χωρίς να υπάρχουν συνήθεις διέξοδοι εκτόνωσης ούτε για τους μεν ούτε για τους δε.

Σε αρκετές οικογένειες η καθολική αυτή παύση  μπορεί να λειτούργησε θετικά δεδομένου του ελεύθερου χρόνου που προέκυψε και αποτέλεσε μοναδική ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά τα μέλη της οικογένειας.

Ο πολύτιμος ελεύθερος χρόνος που στερούνταν προτύτερα αρκετοί γονείς με συνέπεια σχεδόν να μην προλαβαίνουν να παρατηρούν το μεγάλωμα των παιδιών τους ήρθε τώρα αιφνίδια και σε αφθονία. Βγήκαν τα επιτραπέζια παιχνίδια, τα πινέλα, τα σπίτια μετατράπηκαν σε δημιουργικά εργαστήρια και γυμναστήρια, τα κουζινομαγειρέματα οργανώθηκαν για τα καλά, το Netflix πήρε φωτιά.

Παράλληλα, άρχισε ένας νέος τρόπος επικοινωνίας με φίλους και συγγενείς με ανταλλαγή μηνυμάτων ή βιντεοκλήσεων. Και μέσα σε όλη αυτή την νέα και με ταχείς ρυθμούς ψηφιακή πραγματικότητα οι γονείς καλούνται να ανταπεξέλθουν και στον ολοκαίνουριο κυβερνοχώρο της εκπαίδευσης κάνοντας γενναίες προσπάθειες να συνδεθούν, να κατανοήσουν και μετετέπειτα να εξηγήσουν στα παιδιά τους όσα δεν μπορούν από μόνα τους να καταλάβουν.

Σε όλες τις δύσκολες περιόδους ακόμη και τώρα που αφορά μια πανδημία υπάρχουν θετικές πλευρές αρκεί να μπουν στη διαδικασία οι άνθρωποι να τις δουν ή να τις φτιάξουν.

Ενθαρρύνουμε λοιπόν τους γονείς να βρουν τις εναλλακτικές πλευρές, τα εφόδια, τα ωφέλη που προέκυψαν, οτιδήποτε μοιάζει χρήσιμο, να στρέψουν δηλαδή την προσοχή τους από την προβληματική κατάσταση προς τις εναλλακτικές λύσεις. Μόνο έτσι θα μετακινηθεί η προσοχή από συνθήκες που δεν μπορούν να ελεγχθούν όπως για παράδειγμα πότε θα ξαναεπιστρέψετε στη δουλειά, σε δράσεις που μπορούν να ελεγχθούν και να εστιάσετε σε αυτές. 

Χρειάζεται να δημιουργηθεί εκ νέου μια ωφέλιμη ρουτίνα στην οποία θα συμπεριλαμβάνεται η αυτοφροντίδα, η οργάνωση σπιτιού, οργάνωση εργασίας, δραστηριότητες με παιδιά, άσκηση, ψυχαγωγία.

Στα υπόλοιπα που δεν μπορείτε να ελέγξετε υιοθετήστε μια φιλοσοφία αποδοχής, παραιτηθείτε δηλαδή από τις άκαρπες προσπάθειες να παρέμβετε, να αλλάξετε μια κατάσταση της οποίας η εξέλιξη δεν ορίζεται από εσάς.

Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Η αποδοχή διαφέρει από την παθητική, μοιρολατρική παραίτηση όπου κάποιος νιώθει ανήμπορος και έρμαιο των περιστάσεων. Η αποδοχή ενέχει ενεργοποίηση, “τι μπορώ να κάνω στο εδώ και τώρα”, αποτελεί ευκαιρία μάθησης για τον ίδιο σας τον εαυτό, για τα συναισθήματα που δημιουργούνται αλλά και για τους άλλους. Μέσα σε πνεύμα αποδοχής μπορείτε ευκολότερα να στρέψετε την προσοχή σας σε εσωτερικές διεργασίες και να αναπλαισιώσετε το νόημα της καινούριας κατάστασης.

Για να γίνει ευκρινέστερη η διαφορά μεταξύ αποδοχής (ενεργητική στάση) και παραίτησης (παθητική, μοιρολατρική στάση) δίνεται το ακόλουθο παράδειγμα. Φράσεις όπως “ωχ τι κακό μας βρήκε, τίποτα δεν είναι ο άνθρωπος, θα καταστραφούμε οικονομικά” φανερώνουν παθητικότητα, μοιρολατρία και συνήθως συνοδεύονται από πολύωρη καθημερινή έκθεση σε αρνητικές ειδήσεις, αύξηση ανήσυχων σκέψεων για το μέλλον και περιορισμό δραστηριοτήτων. 

Από την άλλη η προσπάθεια εύρεσης λύσεων μέσα στις νέες αντίξοοες συνθήκες εντάσσεται στην αποδοχή. “Θα λάβουμε μέτρα”, “θα περιορίσουμε την ενημέρωση σε μισή ώρα”, “θα κρατήσουμε συχνή επαφή με φίλους και συγγενείς”, “θα μιλάμε ενθαρρυντικά ο ένας στον άλλον”. Αποδοχή με ενεργητικό τρόπο που σας επιτρέπει να επικεντρωθείτε σε ότι έχει νόημα στη ζωή σας. 

Εκμεταλλευτείτε το χρόνο αυτό μιλώντας ανοιχτά στα παιδιά σας αλλά κυρίως ακούστε τα. Συνήθως οι γρήγοροι ρυθμοί της προ-κορονοϊού εποχής απέτρεπαν την ουσιαστική επικοινωνία συναισθημάτων και σκέψεων.

Μη βουλιάζετε σε έναν καναπέ, μπροστά σε οθόνες. Προτρέψτε τα παιδιά σας να βγείτε μια γρήγορη βόλτα όπου επιτρέπεται και δεν έχει συγχρωτισμό. Δείτε μια ταινία μαζί τους. Ορίστε κάποια ώρα της ημέρας, κατά προτίμηση το πρωί όπου θα ασχοληθούν με την σχολική μελέτη  χωρίς να πιέζετε να γίνουν όλα κατά γράμμα. Πρόκειται για μια μεταβατική περίοδο που θέλουν όλοι χρόνο να προσαρμοστούν, γονείς, δάσκαλοι και παιδιά. 

Σκέψεις, ιδέες, προτάσεις και συμβουλές εν μέσω κορονοϊού

Από την άλλη, η φροντίδα παιδιών μικρής ηλικίας παρότι είναι εντατική βοηθά κατά κάποιο τρόπο να μένετε σε δράσεις σε ενεστώτα χρόνο καθώς τα ίδια τα παιδιά φροντίζουν να συμβαίνει αυτό.

Ακόμη και να θέλετε να ανησυχήσετε για το μέλλον δεν μένει και πολύς χρόνος να το κάνετε, οπότε θα λέγαμε ότι δεν θέλει καν προσπάθεια να επικεντρωθείτε στην παρούσα στιγμή. Τα παιδιά ζουν μόνο στο παρόν, δεν σπαταλούν ενέργεια αναλύοντας το παρελθόν, ούτε ανησυχούν για το μέλλον.

Ενθουσιάζονται, γελούν, χοροπηδούν, θυμώνουν, απαιτούν, κλαίνε και πάλι γελούν, οπότε εύκολα σας παρασύρουν να μείνετε συντονισμένοι στο παρόν.Το αύριο ούτως ή άλλως δεν το γνωρίζει κανείς. Χρειάζεται να συμφιλιωθούμε με την αβεβαιότητα. Πάντα υπήρχε η αβεβαιότητα στη ζωή μας και θα συνεχίσει να υπάρχει.

Οπότε τώρα είναι μια καλή ευκαιρία με επίγνωση να εξετάσετε τι είναι πολύτιμο και θέλετε να το κρατήσετε οπωσδήποτε στη ζωή σας, τι χρειάζεστε σε μέτριο βαθμό και τι καθόλου οπότε μπορείτε και να το εγκαταλείψετε. Τώρα ίσως περισσότερο από ποτέ χρειάζεται να διατηρήσετε την ευγνωμοσύνση σας για τα σημαντικά πρόσωπα ή αγαθά που έχετε γύρω σας αναγνωρίζοντας την ευεργετική τους επιδραση στη ζωή σας.

Υπάρχουν πολλές άλλες ομάδες ανθρώπων που θα μπορούσα να αναφερθώ ξεχωριστά όπως ηλικιωμένοι, άνεργοι, υγειονομικό προσωπικό, άνθρωποι που μένουν σε μικρά διαμερίσματα σε μεγαλουπόλεις αλλά θα ήταν δύσκολο αυτό να συμβεί στα πλαίσια ενός μόνου άρθρου. Θα κλείσω ωστόσο αυτό το άρθρο με μια παρομοίωση που δανείζομαι από έναν γιατρό ονόματι Χριστόφορος Νεστορής και μπορεί να φανεί χρήσιμη στον καθένα. 

“Σε μια καταιγίδα τα πλοία που βρίσκονται στο λιμάνι ρίχνουν άγκυρα για να μην παρασυρθούν από την φουρτουνιασμένη θάλασσα. Η αγκυροβόληση βέβαια δεν διώχνει την κακοκαιρία ούτε ελέγχει την καταιγίδα. Απλά βοηθά το πλοίο να μείνει σταθερό και να μη χαθεί. Ομοίως, σε μια συνεχιζόμενη κρίση, όλοι θα βιώσουμε «συναισθηματικές καταιγίδες»: μη χρήσιμες σκέψεις που στριφογυρίζουν στο κεφάλι μας και οδυνηρά συναισθήματα που στροβιλίζονται γύρω από το σώμα μας. Και αν παρασυρθούμε από αυτή τη θύελλα μέσα μας, δεν υπάρχει τίποτα αποτελεσματικό που μπορούμε να κάνουμε” .

Η άγκυρά σας λοιπόν είναι ό,τι περνάει από το χέρι σας να κάνετε σήμερα για να κρατηθείτε ψύχραιμοι, ισορροπημένοι και υγιείς. Η άγκυρά σας είναι οι δυνατότητές σας, οι ιδέες σας, τα παιδιά σας, ο εαυτός σας, η κάθε μέρα που ξημερώνει, η κάθε αναπνοή που εισπνέεετε και εκπνέετε.

Δεν μπορείτε να ξέρετε πότε θα τελειώσει η κακοκαιρία αλλά όσο έχετε την άγκυρα γνωρίζετε ότι δεν θα χαθείτε στην δίνη της θύελλας και ότι όσο δυνατή και να είναι αυτή η καταιγίδα όπως και κάθε καταιγίδα κάποια στιγμή θα κοπάσει και θα περάσει.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την Αθηνά στέλνοντας email στο kisoudaki@gmail.com

Δημοσιεύθηκε από: freshmag

karolkarolkarol

Πρόσφατα Άρθρα

Έχεις airBNB; δες τι πρέπει να κάνεις για να αποφύγεις φορολόγηση μέχρι και το 100%

Πως μπορούν οι δανειολήπτες να σώσουν την Α κατοικία. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου οι αιτήσεις στο πρόγραμμα γέφυρα.

Γράφει η Μαρία Δαλκίτση Οικονομολόγος ΑΠΘ Λογίστρια Ά Τάξης Νόμο του Κράτους αποτελεί πλέον η δυνατότητα επιδότησης δόσης δανείων με...

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων. Το Παρόν και το μέλλον τους σε μία συζήτηση με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη

Έχουμε την χαρά να συνομιλήσουμε με τον πρόεδρο της ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ κ. Τάκη Αγγελίδη για το Πηλοθεραπευτήριο Κρηνίδων, το παρελθόν του,...